บทความจาก เนติบัณฑิต รุ่น 64

ขับรถอยู่ดีๆ มีคนวิ่งตัดหน้า เลยชนคนวิ่งตัดหน้าเสียชีวิต มีความผิดหรือไม่

 

         ปัญหานี้เป็นปัญหาที่มีเพื่อนของผมคนหนึ่งถามว่า ถ้าเราขับรถอยู่ดีๆมีคนวิ่งตัดหน้ารถยนต์ของเราเลยทำให้เราชนคนที่วิ่งตัดหน้ารถยนต์ตายอย่างนี้เรามีความผิดหรือไม่ ปัญหานี้ผมเห็นว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นบ่อยและทำให้ผู้ที่ไม่รู้กฎหมายเกิดข้อสงสัย ผมจึงเห็นว่าได้เวลาที่เราควรจะมาคลายข้อสงสัยเหล่านี้กันแล้วกันครับ ถ้างั้นเรามาดูตัวอย่างจำลองเหตุการณ์กันเลยครับ เช่น นายอั๋นขับรถมาดีๆด้วยอัตราความเร็วพอสมควรแต่นายต้นได้วิ่งตัดหน้ารถของนายอั๋นโดยเร็วในระยะกระชั้นชิด นายอั๋นไม่สามารถหยุดรถได้ทัน จึงทับนายต้นตาย นายอั๋นจะมีความผิดหรือไม่

การที่บุคคลใดจะต้องรับผิดในทางอาญาหรือไม่นั้นกฎหมายอาญาได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ในมาตรา 59วรรคแรก แห่งประมวลกฎหมายอาญาไว้ว่า บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยชัดแจ้งให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา 

จากมาตรา 59 ทำให้เราพบว่าความรับผิดทางอาญานั้นจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อบุคคลนั้นได้กระทำโดยเจตนาหรือก็คือบุคคลนั้นต้องมีเจตนาที่จะกระทำความผิดนั้นเองซึ่งเป็นหลักทั่วไปแต่ก็มีข้อยกเว้นดั่งนี้คือ

1 ได้แก่การกระทำโดยประมาทเฉพาะกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา ซึ่งในกรณีนี้กฎหมายจะต้องระบุไว้โดยเฉพาะเจาะจงว่ากระทำโดยประมาทนั้นเป็นความผิด หากไม่มีกฎหมายกำหนดไว้ไว้แม้บุคคลนั้นจะได้กระทำโดยประมาทผู้นั้นก็ไม่มีความผิด ไม่มีความผิดและไม่มีโทษโดยไม่มีกฎหมาย                                                                                          

2ได้แก่กรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้ชัดแจ้งว่าต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา ข้อยกเว้นนี้หมายถึงพระราชบัญญัติอื่นๆที่กำหนดความผิดและโทษเอาไว้ โดยไม่ต้องคำนึงว่าผู้กระทำจะมีเจตนาหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่

3ได้แก่ความผิดลหุโทษ ซึ่งมาตรา104 บัญญัติว่า การกระทำความผิดลหุโทษตามประมวลกฎหมายนี้แม้กระโดยไม่มีเจตนาก็เป็นความผิด

ตามตัวอย่างข้างต้น

ถามว่านายอั๋นมีเจตนาที่จะขับรถชนนายต้นหรือไม่นั้นเราจะเห็นได้ว่านายต้นวิ่งตัดหน้ารถของนายอั๋นเองดั่งนี้จะถือว่านายอั๋นนั้นเจตนาขับรถชนนายต้นไม่ได้

ประเด็นเรื่องนายอั๋นขับรถชนนายต้นโดยเจตนาหรือไม่นั้นจึงตัดทิ้งไป

นายอั๋นประมาทหรือไม่

การที่นายอั๋นขับรถโดยใช้ความเร็วตามปกติย่อมถือได้ว่านายอั๋นนั้นได้ใช้ความระมัดระวังแล้วย่อมไม่อาจถือได้ว่านายอั๋นได้กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้นายต้นถึงแก่ความตาย แต่หากเป็นนายต้นเสียอีกที่เป็นผู้ประมาทวิ่งตัดรถของนายอั๋นในระยะกระชั้นชิด

เมื่อนายอั๋นไม่มีเจตนาและก็ไม่ได้กระทำโดยประมาทความรับผิดทางอาญาของนายอั๋นจึงไม่เกิด นายอั๋นจึงไม่มีความผิดในการที่ตนขับรถชนนายต้นตาย

ฎีกาที่ 7143/2544วินิจฉัยว่า ผู้ตายขับรถจักรยานยนต์แซงรถยนต์โดยสารประจำทางที่จำเลยขับ แล้วเสียหลักล้มลงอย่างกะทันหันหน้ารถยนต์โดยสาร ในระยะ1เมตร เป็นระยะกระชั้นชิดเหลือวิสัยที่จำเลยจะหยุดรถได้ทันจำเลยไม่ประมาทในการที่รถยนต์โดยสารชนผู้ตาย

สุดท้ายนี้ผมหวังว่าทุกคนที่กำลังประสบปัญหาแบบนี้น่าจะได้คลายข้อสงสัยในประเด็นนี้กันสักทีนะครับ สวัสดีครับ    

ศุภชัย ช่วยผักแว่น
น.บ.ท. 64

                              

        

 

บทความ จากรุ่นพี่เนติบัณฑิต